Stijging van de energieprijzen

De berichtgeving rond de Europese energiemarkt en het stijgen van de prijzen beheerst al enige tijd het nieuws. We kunnen er inderdaad niet om heen: de prijs van aardgas en elektriciteit is op korte tijd enorm gestegen. Hoe komt dit? Vanwaar komt deze onvoorspelbare forse stijging? En wat met de lopende energiecontracten?

 

Van historisch lage prijzen naar recordhoogte

Tijdens de eerste corona-lockdown in 2020 kenden we historisch lage energietarieven. Vandaag bereiken de prijzen recordhoogtes. Niemand kon voorspellen dat de prijs zo snel en in deze mate zou stijgen. Toen de eerste tekenen aan de wand verschenen, sprak onder andere Test-Aankoop van een “perfecte storm”. Dat wil zeggen dat verschillende factoren op hetzelfde moment samenkomen.

 

Waarom zijn de prijzen van aardgas en elektriciteit zo snel gestegen?

  • De economische heropleving na de eerste loodzware impact van de coronacrisis speelt een rol. Tijdens de eerste coronagolf werden we geconfronteerd met lockdowns, economische stilstand, bedrijven en sectoren die verplicht moesten sluiten. De vraag naar energie daalde en de prijzen dus ook.
  • De politieke situatie tussen Rusland en Oekraïne zorgt voor internationale zenuwachtigheid: De NAVO zet druk; Rusland is niet erg happig om de Europese gas stocks snel aan te vullen; Duitsland talmt met het geven van toelating voor distributie van Russisch gas;… Het is duidelijk dat de politieke spanningen tussen Rusland en Europa voor enorme druk op de energiemarkt zorgen, wat de prijzen de hoogte in jaagt.
  • De energievoorraden staan lager dan normaal. Het voorjaar van 2021 kende nog late koudeprikken. Hierdoor kwam het aanvullen van de reserves later op gang. De markt reageerde zenuwachtig waardoor de prijzen stegen.
  • Bij hoge gasprijzen wordt ook de elektriciteit duurder. De meeste Europese landen hebben gascentrales nodig om het elektriciteitsverbruik te dekken. België heeft wel het voordeel dat er voldoende hoogspanningsverbindingen met buurlanden zijn. Zo kunnen we eventueel goedkopere stroom uit het buitenland eenvoudig invoeren.
  • De CO2-uitstoot van gascentrales dient gecompenseerd te worden door het aankopen van emissierechten. Ook deze emissierechten zijn spectaculair gestegen, en stuwen bijgevolg de energieprijzen mee de hoogte in.

 

Wat met de energieleveranciers?

  • Het spreekt voor zich dat energieleveranciers in de periode na de eerste corona-golf geen contracten met vaste tarieven meer aanboden. De prijzen stonden historisch laag en de natuurlijke economische heropleving na de periode van lockdowns zou onvermijdelijk voor prijsstijgingen zorgen: als de vraag opnieuw stijgt, stijgt de prijs mee.
  • Vandaag zien we dat de leveranciers die zich niet of onvoldoende indekten tegen deze prijsstijgingen het moeilijk krijgen om het hoofd boven water te houden.
  • Ondertussen gingen al 3 energieleveranciers failliet omwille van de uitzonderlijke prijsevoluties in de energiemarkt.

 

Wat met de lopende energiecontracten?

Energieregulator CREG heeft al enige tijd geleden gewaarschuwd: voor consumenten met een contract met variabel tarief zal de volgende afrekening een stuk hoger liggen. Wie een langlopend contract heeft kon in 2020 wel maximaal profiteren van de forse prijsdalingen. Dit maakt de appel op dit moment mogelijk iets minder zuur.

Voor wie vandaag een nieuw energiecontract zoekt is een vast tarief ook niet de aangewezen oplossing. Nu de prijzen op ongekende hoogtes staan, geeft een variabel tarief nog de mogelijkheid om meteen van elke toekomstige prijsdaling te profiteren.


 
Het is duidelijk dat de energiemarkt op dit moment uiterst onvoorspelbaar en volatiel is. Een prijsdaling lijkt nog niet voor morgen. Er wordt gehoopt op een kentering na de winter. Op dat moment zouden consumenten met variabele contracten opnieuw kunnen profiteren van prijsdalingen. Maar door de diverse factoren die deze crisis veroorzaken is het allerminst zeker wat er op korte termijn zal gebeuren.